Ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά προβλέπει την ευνοϊκή ρύθμιση οφειλών των φυσικών προσώπων που βρίσκονται, χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία αποπληρωμής αυτών και εφ' όσον πληρούνται οι ανάλογες προϋποθέσεις να απαλλαγούν από μέρος ή και από το σύνολο των χρεών τους .

Μέσα από τις απαντήσεις των συχνών ερωτήσεων αποσαφηνίζονται οι βασικές αρχές του νόμου ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε περίπτωση χρήζει ειδικής αντιμετώπισης και η δε διαδικασία υπαγωγής στις ρυθμίσεις του Νόμου απαιτεί νομικές γνώσεις. Για κάθε απορία ή αναγκαία διευκρίνιση μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας.

Ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά προβλέπει την ευνοϊκή ρύθμιση οφειλών των φυσικών προσώπων που βρίσκονται, χωρίς δόλο, σε μόνιμη αδυναμία αποπληρωμής αυτών και εφ' όσον πληρούνται οι ανάλογες προϋποθέσεις να απαλλαγούν από μέρος ή και από το σύνολο των χρεών τους .

Μέσα από τις απαντήσεις των συχνών ερωτήσεων αποσαφηνίζονται οι βασικές αρχές του νόμου ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε περίπτωση χρήζει ειδικής αντιμετώπισης και η δε διαδικασία υπαγωγής στις ρυθμίσεις του Νόμου απαιτεί νομικές γνώσεις. Για κάθε απορία ή αναγκαία διευκρίνιση μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας.

1) Τι είναι ο Νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά;

Ο ν. 3869/2010, γνωστός και ως "νόμος Κατσέλη", παρέχει τη δυνατότητα σε όσους έχουν οφειλές, από οπουδήποτε και αν προέρχονται (π.χ. τραπεζικά δάνεια, κάρτες κλπ.), να τις ρυθμίσουν με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους, όπως επί παραδείγματι αποπληρωμή μέρους αυτών σε βάθος 3 έως 5 ετών.

2) Τι είδους οφειλές ρυθμίζονται με τον Νόμο αυτό;

'Ολες οι ληξιπρόθεσμες και μη οφειλές, εκτός αν :

  1. αυτές έχουν αναληφθεί ένα έτος πριν την υποβολή της αίτησης στη Ειρηνοδικείο
  2. προέκυψαν από αδικοπραξία που τελέστηκε με δόλο (πρόθεση),
  3. προέκυψαν από διοικητικά πρόστιμα, χρηματικές ποινές, φόρους και τέλη προς το Δημόσιο και του Ο.Τ.Α., πρώτου και δεύτερου βαθμού, τέλη προς ΝΠΔΔ και εισφορές προς οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης
  4. προέκυψαν από χορήγηση δανείων από Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 15 και 16 του ν. 3586/2007.

3) Ποιοι υπάγονται στις ρυθμίσεις του;

Κάθε φυσικό πρόσωπο που δεν έχει πτωχευτική ικανότητα (δεν είναι έμπορος) και έχει περιέλθει, αντικειμενικά και χωρίς πρόθεση σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών του (γιατί π.χ. είναι άνεργος, υπέστη σοβαρές μειώσεις μισθών και συντάξεων, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας κλπ.).

4) Μπορώ να υπαχθώ στις ρυθμίσεις του Νόμου

Aαν είμαι έμπορος;
Οι έμποροι έχουν πτωχευτική ικανότητα και ως εκ τούτου υπάγονται στις ρυθμίσεις του Πτωχευτικού Κώδικα και όχι του Νόμου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Αν όμως έπαψαν την εμπορία ή την οικονομική τους δραστηριότητα χωρίς κατά την παύση αυτή να έχουν παύσει τις πληρωμές τους, τότε υπάγονται στις ρυθμίσεις του Νόμου. 
Επίσης υπάγονται οι «μικροέμποροι» δηλαδή φυσικά πρόσωπα που ασκούν την εμπορική τους δραστηριότητα κατά βάση μέσα από την προσωπική τους εργασία, με σωματική καταπόνησή τους, αποβλέποντας στον βιοπορισμό τους και έχουν περιορισμένες οφειλές από εμπορικές πράξεις. Πάντως η εμπορική ή μη ιδιότητα κρίνεται περιπτωσιολογικά.

Bαν είμαι ελεύθερος επαγγελματίας;
Oμοίως, αν κάποιος ελεύθερος επαγγελματίας (γιατρός, μηχανικός, δικηγόρος, συμβολαιογράφος, οδηγός αυτοκινήτων, ηλεκτρολόγος, μηχανικός, υδραυλικός, ηλεκτρονικός, προγραμματιστής κλπ.), κατά κύριο λόγο προσφέρει την προσωπική του εργασία, δεν χαρακτηρίζεται έμπορος και συνεπώς υπάγεται στις διατάξεις του Ν.3869/2010.

5) Ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσω πριν και κατά την κατάθεσή της αιτήσεών μου, ώστε υπαχθώ στις ρυθμίσεις του Νόμου;

Πριν την υποβολή της αίτησης, υπάρχει εκ του νόμου η δυνατότητα να προσφύγει ο οφειλέτης στη διαδικασία της διαμεσολάβησης, η οποία επί του παρόντος έχει χαρακτήρα προαιρετικό.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι τόσο ο φειλέτης (αυτός που επιθυμεί να υπαχθεί στη διαδικασία του Νόμου 3869/2010) όσο και οι δανειστές (π.χ. Τράπεζες) εμφανίζονται ενώπιον τρίτου, ανεξάρτητου διαπιστευμένου προσώπου, το οποίο θα προσπαθήσει να επιτευχθεί, με τη συνδρομή του, συμφωνία μεταξύ των μερών.

Άλλως ή μετά την αποτυχία της ως άνω διαδικασίας:

αΖητώ από τις τράπεζες να μου παραδώσουν χωρίς οικονομική επιβάρυνση αναλυτική κατάσταση των οφειλών μου προς αυτές κατά κεφάλαιο, τόκους και έξοδα και το επιτόκιο με το οποίο εκτοκίζεται η οφειλή, καθώς και γραπτή ενημέρωση για το ποσό που αντιστοιχεί στο 10% της τελευταίας ενήμερης δόσης.

βΜε βάση τις ανωτέρω βεβαιώσεις οφειλών καταθέτω αίτηση ενώπιον του Ειρηνοδικείου της περιφέρειας, όπου κατοικώ, για να επιληφθεί της υπόθεσης.

γΜε την ως άνω αίτησή μου ή εντός 5 εργασίμων ημερών από την κατάθεσή της καλό είναι να υποβάλω στο αρμόδιο Δικαστήριο επιπλέον:
1. όλα τα έγγραφα που έχω στη διάθεσή μου σχετικά με την περιουσία μου, τα πάσης φύσεως εισοδήματά μου, τους πιστωτές και τις απαιτήσεις τους και
2. υπεύθυνη δήλωση για την ορθότητα και πληρότητα των ως άνω, καθώς και για τυχόν μεταβιβάσεις εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων στις οποίες προέβην την τελευταία τριετία για τη διευκόλυνση του προδικαστικού συμβιβασμού.

6) Την αίτησή μου πότε και σε ποιους πρέπει να την κοινοποιήσω; Υποχρεωτικά θα πρέπει η κοινοποίηση να γίνει μέσω Δικαστικού Επιμελητή;

Εντός 15 ημερών θα πρέπει η αίτησή να κοινοποιηθεί με Δικαστικό Επιμελητή και μόνο, σε όλους του πιστωτές μου, καθώς και στους εγγυητές. Ο νόμος δεν το ορίζει ρητά, ωστόσο ορθότερο είναι να κοινοποιηθεί και στους συνοφειλέτες στην ίδια ως άνω προθεσμία.

7) Κατέθεσα την αίτησή μου και μου έδωσαν δύο διαφορετικές ημερομηνίες. Τι είναι η καθεμία εξ αυτών;

Με την κατάθεση της αιτήσεώς μου θα λάβω δύο διαφορετικές δικασίμους, μία για την συζήτηση της αιτήσεώς μου, όταν θα γίνει δηλαδή η συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου με σκοπό την έκδοση απόφασης και μία για την "ημέρα επικύρωσης", η οποία θα πρέπει να προσδιοριστεί υποχρεωτικά δύο μήνες (2) μετά την κατάθεση της αιτήσεως και η οποία θα προηγηθεί χρονικά.

Την ημέρα της επικύρωσης είτε θα επικυρωθεί ενδεχόμενος προδικαστικός συμβιβασμός από τον Ειρηνοδίκη, είτε θα συζητηθεί ενδεχόμενο αίτημα για έκδοση προσωρινής διαταγής, ώστε να μη ληφθεί κανένα μέτρο εις βάρος της περιουσίας μου.

Από την κατάθεση της αιτήσεως και μέχρι την ημέρα της επικύρωσης:

  1. Τα μέρη προσπαθούν να συμβιβαστούν.
  2. Δεν επιτρέπεται καμία αλλαγή στη νομική και οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.
  3. Ο οφειλέτης υποχρεούται σε καταβολές, εκτός αν είναι άνεργος κλπ.

8) Από την κατάθεση της αιτήσεως και μέχρι την ημέρα της επικύρωσης, ποιες ενέργειες θα πρέπει να λάβουν χώρα;

Όπως προαναφέρθηκε εντός 15 ημερών θα πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες κοινοποιήσεις, ώστε να λάβουν γνώση του περιεχομένου της αιτήσεως πιστωτές, εγγυητές και οι συνοφειλέτες μου. Εντός ενός (1) μηνών από την επίδοση, οι πιστωτές οφείλουν να καταθέσουν στο φάκελο που τηρείται στο Ειρηνοδικείο τις απόψεις τους για το σχέδιο ρύθμισης οφειλών.

Παράλληλα λαμβάνουν γνώση και των εγγράφων που ο οφειλέτης έχει προσκομίσει σχετικά με την περιουσιακή του κατάσταση. Αν επέλθει συμβιβασμούς κατά τους όρους του Νόμου επέρχεται ο "προδικαστικός συμβιβασμός των μερών".

9) Πότε εκδικάζεται η υπόθεσή μου;

Ο Νόμος ορίζει ότι η δικάσιμος για τη συζήτηση της αίτησης προσδιορίζεται εντός έξι μηνών από την ημερομηνία κατάθεσής της, το οποίο δεν ισχύει στην πράξη, λόγω του όγκου των υποθέσεων. Υπάρχουν Ειρηνοδικεία που προσδιορίζουν συζητήσεις αιτήσεων ακόμα και εννέα χρόνια μετά!

10) Μέχρι τότε πώς προστατεύομαι;

Από την ημέρα που θα καταθέσω την αίτησή μου (όχι από την κοινοποίηση) και μέχρι την ημέρα της επικύρωσης δεν επιτρέπεται η λήψη καταδιωκτικών μέτρων εις βάρος μου, καθώς και η μεταβολής της πραγματικής και νομικής κατάστασης της περιουσίας μου. Αν τελικά δεν επέλθει συμβιβασμός και επικύρωση, ο Ειρηνοδίκης αποφασίζει κατά την ημέρα της επικύρωσης την αναστολή των καταδιωκτικών μέτρων κατ' εμού μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επ' αυτής και άρα οι τράπεζες δε μπορούν να προβούν σε κατάσχεση και πλειστηριασμό είτε κινητών είτε ακινήτων πραγμάτων μου, έκδοση διαταγών πληρωμής, προσημείωση ακινήτου κλπ.

11) Τι ζητώ με την αίτησή μου στο Δικαστήριο;

Ρύθμιση των οφειλών μου με μηνιαίες καταβολές προς τους πιστωτές μου για τρία (3) έως πέντε (5) χρόνια. Οι μηνιαίες καταβολές, οι δόσεις μου, ρυθμίζονται με βάση τα εισοδήματά μου (και της/του συζύγου μου), την περιουσία μου και τις βιοτικές ανάγκες εμού και των τέκνων μου, αν έχω.

Σε περίπτωση που εκπληρώσω την ως άνω ρύθμιση, όπως την καθόρισε το Δικαστήριο, απαλάσσομαι για το υπόλοιπο των οφειλών μου, αφού καταθέσω σχετική αίτηση.

12) Από την κατάθεση της αιτήσεώς μου υποχρεούμαι σε καταβολές; Για ποιο ποσό;

Με εξαίρεση τις περιπτώσεις χρόνιας ανεργίας ή σοβαρών προβλημάτων υγείας κλπ, ότε και προσδιορίζεται μηδενική ή πολύ χαμηλή δόση, από την κατάθεση της αιτήσεώς μου υποχρεούμαι να καταβάλω :

  1. είτε κατ' ελάχιστο το 10% των μηνιαίων δόσεων που όφειλα να καταβάλω σε όλους τους δανειστές μου,
  2. είτε συνολικά το ποσό των 40€ / μηνιαίως.

13) Οι παραπάνω δόσεις αφαιρούνται; Σε ποια ρύθμιση συνυπολογίζονται αυτή των 3-5 ετών ή σε αυτή για την προστασία της κατοικίας μου;

Οι μηνιαίες καταβολές από την κατάθεση της αίτησης μέχρι την έκδοση της οριστικής απόφασης συνυπολογίζονται. Θα εξειδικευθεί ανάλογα με την περίπτωση, την περίοδο χάριτος που ζητά ο οφειλέτης, τυχόν μηδενικές καταβολές κλπ.

14) Τι γίνεται με τους τόκους των δανείων μου μέχρι τη συζήτηση της υπόθεσής μου;

Με την κατάθεση της αίτησης σταματά ο εκτοκισμός για τα δάνεια καταναλωτικής πίστεως και τις πιστωτικές κάρτες, αλλά το στεγαστικό συνεχίζει να τοκίζεται, μέχρι να εκδικαστεί η υπόθεση. Αν δηλαδή η αίτηση κατατεθεί σήμερα, ο δανειολήπτης θα πληρώνει τόκους μέχρι τότε που θα οριστεί η δικάσιμος.

15) Πρέπει να πουλήσω το σπίτι μου για να αποπληρώσω τα χρέη μου;

Αν διαθέτω μόνο κύρια κατοικία μπορώ με αίτημά μου να ζητήσω την διάσωσή της αν η αξία της δεν ξεπερνά το όριο του αφορολογήτου προσαυξημένο κατά 50%. Στην περίπτωση αυτή ορίζονται καταβολές μέχρι του ποσού που αντιστοιχεί στο 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου και για χρονικό διάστημα ανάλογο με τη σχετική σύμβαση και σε κάθε περίπτωση μέχρι 35 έτη, υπό όρους που εξειδικεύονται στο νόμο.

Αν διαθέτω και άλλα ακίνητα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει τον ορισμό εκκαθαριστή για την ρευστοποίησή τους και την ικανοποίηση των δανειστών.

16) Μου κοινοποιήθηκαν διαταγές πληρωμής από τα τραπεζικά δάνεια. Τι κάνω;

Προβαίνω εντός 15 εργασίμων ημερών σε άσκηση ανακοπής και αίτηση αναστολής.

17) Έχει αρχίσει διαδικασία αναγκαστικής εις βάρος μου εκτέλεσης (π.χ. κατάσχεση διαμερίσματος, πλειστηριασμός κ.α). Τι κάνω;

Μετά την υποβολή της αίτησης μπορώ να ζητήσω από το αρμόδιο δικαστήριο την αναστολή της εκτελεστικής διαδικασίας έως την έκδοση της οριστικής απόφασης επί του σχεδίου διευθέτησης. Η χορήγηση της αναστολής επάγεται αυτοδικαίως την απαγόρευση διάθεσης των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη.

18) Είμαι εγγυητής σε δάνειο συγγενή ή φίλου μου. Οφείλω να πληρώσω εγώ αν δεν πληρώνει ο ίδιος; Μπορώ και εγώ να υπαχθώ στις ρυθμίσεις του Νόμου;

Αν δεν πληρώνει ο πρωτοφειλέτης – συγγενής ή φίλος – οφείλει να πληρώσει ο εγγυητής. Οι απαιτήσεις της τράπεζας (ή όποιου άλλου δανειστή) έναντι του εγγυητή παραμένουν. Για το λόγο αυτό ο εγγυητής πρέπει να καταθέσει στο Ειρηνοδικείο δική του ξεχωριστή αίτηση.

19) Υπάρχουν κάποιες δυσμενείς συνέπειες αν

Ο νόμος προβλέπει ότι όποιος εντάσσεται στο νόμο μπαίνει για επτά χρόνια στις λίστες του Τειρεσία και δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης σε τράπεζες. Στην πράξη οι τράπεζες πολύ δύσκολα θα δανείσουν ξανά κάποιον που προσέφυγε στη δικαιοσύνη, για να "κουρέψει" παλαιότερα δάνεια.

20) Εκδόθηκε η δικαστική απόφαση και ασκώ κατά αυτής έφεση. Πώς προστατεύομαι;

Αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης μπορεί να ζητηθεί και μετά την έκδοση οριστικής απόφασης, εφόσον έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση από τον οφειλέτη, αν πιθανολογείται ότι από την εκτέλεση θα προκληθεί ουσιώδης βλάβη στα συμφέροντα του αιτούντος και ότι θα ευδοκιμήσει η αίτηση.

ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

 
 
Αρχική Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά Συχνές Ερωτήσεις για τα Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά